ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ :
Πρακτικές οδηγίες για τη γραπτή σύνταξη της εκτίμησης του κινδύνου σε μικρές επιχειρήσεις


Τί είναι η εκτίμηση κινδύνου;
Πώς θα εκτιμήσετε τους κινδύνους στους χώρους εργασίας σας
- πέντε απλά βήματα

Βήμα 1: Εντοπίστε τις πηγές κινδύνου
Βήμα 2: Προσδιορίστε ποιος μπορεί να πάθει βλάβη
Βήμα 3: Αξιολογείστε τους κινδύνους για να διαπιστώσετε αν οι υπάρχουσες προφυλάξεις είναι επαρκείς ή αν θα έπρεπε να γίνουν περισσότερες ενέργειες
Βήμα 4: Περιγράψτε τα μέτρα που πρέπει να πάρετε
Βήμα 5: Ελέγξτε την εκτίμησή σας και αναθεωρήστε την αν είναι απαραίτητο


Τί είναι η εκτίμηση κινδύνου;

Η εκτίμηση κινδύνου δεν είναι τίποτε άλλο παρά η προσεκτική εξέταση του τι θα μπορούσε να βλάψει τους ανθρώπους στην εργασία σας, έτσι ώστε να μπορέσετε να εκτιμήσετε αν έχετε λάβει τις απαραίτητες προφυλάξεις ή αν πρέπει να κάνετε περισσότερα για την αποφυγή της βλάβης.
Ο στόχος είναι να βεβαιωθείτε ότι κανένας δεν κινδυνεύει να τραυματισθεί ή να αρρωστήσει εξαιτίας της εργασίας του.
Ατυχήματα και ασθένειες μπορούν να καταστρέψουν ζωές, παράλληλα δε επηρεάζουν την επιχείρησή σας με το να μειωθεί η απόδοση, να υποστούν ζημιές οι εγκαταστάσεις ή να υποχρεωθείτε να πάτε στα δικαστήρια.
Τα σημαντικά πράγματα που πρέπει να αποφασίσετε είναι αν μια πηγή κινδύνου είναι σοβαρή, και αν την έχετε καλύψει με ικανοποιητικές προφυλάξεις έτσι ώστε ο κίνδυνος να είναι αμελητέος. Πρέπει αυτό να το ελέγχετε όταν εκτιμάτε τους κινδύνους. Για παράδειγμα, ο ηλεκτρισμός μπορεί να σκοτώσει, αλλά ο κίνδυνος από αυτόν σε ένα περιβάλλον γραφείου είναι μικρός αν τα ηλεκτρικά καλώδια είναι καλά μονωμένα και οι συσκευές καλά γειωμένες.


Πώς θα εκτιμήσετε τους κινδύνους στους χώρους εργασίας σας

Ακολουθείστε τα παρακάτω πέντε βήματα:

Βήμα 1: Εντοπίστε τις πηγές κινδύνου
Βήμα 2: Προσδιορίστε ποιος μπορεί να πάθει βλάβη
Βήμα 3: Αξιολογείστε τους κινδύνους για να διαπιστώσετε αν οι υπάρχουσες προφυλάξεις είναι επαρκείς ή αν θα έπρεπε να γίνουν περισσότερες ενέργειες
Βήμα 4: Περιγράψτε τα μέτρα που πρέπει να πάρετε
Βήμα 5: Ελέγξτε την εκτίμησή σας και αναθεωρήστε την αν είναι απαραίτητο

Είναι αναγκαίο να ιεραρχούνται οι ενέργειες που πρέπει να γίνουν για την εξάλειψη ή την πρόληψη των κινδύνων. Η ιεράρχηση αυτή πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη σοβαρότητα του κινδύνου, τις πιθανές συνέπειες ενός ατυχήματος, τον αριθμό των πληττομένων ατόμων και τον αναγκαίο χρόνο για την λήψη μέτρων πρόληψης.
Μην είστε περίπλοκος: Στις περισσότερες επιχειρήσεις στους τομείς του εμπορίου, των υπηρεσιών, των βιοτεχνιών και ελαφρών βιομηχανιών, οι πηγές κινδύνου είναι περιορισμένες και εντοπίζονται εύκολα. Το να τις ελέγξετε είναι θέμα κοινής λογικής.
Για παράδειγμα έστω ότι έχετε στην επιχείρηση σας μηχανήματα που μπορεί να προκαλέσουν τραυματισμό ή υπάρχει ένα αφύλακτο άνοιγμα ή μια σκάλα όπου κάποιος θα μπορούσε να τραυματισθεί. Στις περιπτώσεις αυτές ελέγξτε αν έχετε πάρει όλες τις λογικές δυνατές προφυλάξεις ώστε να αποφύγετε τον τραυματισμό.

Ας μην σας τρομάζουν οι λέξεις Πηγή κινδύνου και Κίνδυνος!

Πηγή κινδύνου σημαίνει οτιδήποτε που μπορεί να προκαλέσει βλάβη (π.χ μηχανήματα, χημικές ουσίες, ηλεκτρισμός, μέθοδοι και πρακτικές εργασίας κλπ.)
Κίνδυνος είναι η πιθανότητα, χαμηλή ή υψηλή, να βλαφτεί κάποιος από μια πηγή κινδύνου καθώς και η πιθανή έκταση της βλάβης.


BHMA 1: ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΠΗΓΩΝ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Ψάξτε να βρείτε τις πηγές κινδύνου

Αλλά τί συμβαίνει στην περίπτωση που ήδη έχετε εκτιμήσει κάποιους κινδύνους;

Αν για παράδειγμα χρησιμοποιείτε επικίνδυνες χημικές ουσίες (π.χ. καρκινογόνους παράγοντες) και έχετε ήδη κάνει και ιδιαίτερη εκτίμηση κινδύνων, όπως επιβάλλει η νομοθεσία, έχοντας επισημάνει τις προφυλάξεις που πρέπει να λάβετε, μπορείτε να θεωρήσετε ότι έχετε εντοπίσει αυτούς τους κινδύνους και να προχωρήσετε παρακάτω. Βέβαια στο Βήμα 3 θα πρέπει να ελέγξετε την επάρκεια και τήρηση των μέτρων που έχετε λάβει.

Οδηγός για την αναζήτηση πηγών κινδύνου


ΒΗΜΑ 2: ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΠΟΥ ΕΝΔΕΧΕΤΑΙ ΝΑ ΕΚΤΕΘΟΥΝ ΣΕ ΠΗΓΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

 

Προσδιορίστε ποιος μπορεί να βλαφτεί

Μην ξεχνάτε:

Δώστε ιδιαίτερη προσοχή στο προσωπικό που μπορεί να είναι πιο ευπαθές όπως:


ΒΗΜΑ 3: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ 'Η ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Αξιολογείστε τους κινδύνους και αποφασίστε αν οι υπάρχουσες προφυλάξεις είναι επαρκείς ή αν θα έπρεπε να γίνουν περισσότερες ενέργειες

Μελετήστε πόσο πιθανό είναι κάθε πηγή κινδύνου να προκαλέσει βλάβη. Στη διαδικασία αυτή ίσως χρειαστεί να προβείτε σε μετρήσεις για κάποιες περιπτώσεις. Ετσι θα διαπιστώσετε αν θα χρειασθεί ή όχι να κάνετε περισσότερα για να μειώσετε τον κίνδυνο. Ακόμη και μετά αφού έχουν ληφθεί όλες οι προφυλάξεις, κάποιοι κίνδυνοι παραμένουν. Αυτό για το οποίο έχετε να αποφασίσετε για κάθε σημαντική πηγή κινδύνου είναι αν ο κίνδυνος που παραμένει είναι υψηλός, μέσος ή χαμηλός.

Για τις πηγές κινδύνου που καταγράψατε αναρωτηθείτε αν οι ήδη υπάρχουσες προφυλάξεις:

Παρέχετε:

Αν συμβαίνουν όλα τα πιο πάνω, τότε οι κίνδυνοι είναι επαρκώς ελεγχόμενοι, αλλά επιπλέον χρειάζεται να γνωστοποιούνται στους εργαζόμενους οι προφυλάξεις που έχετε στους χώρους σας.
Οταν οι κίνδυνοι δεν είναι επαρκώς ελέγξιμοι, θα πρέπει στο επόμενο ΒΗΜΑ 4 να περιγράψετε τα πρόσθετα μέτρα που πρέπει να πάρετε.
Είναι προφανές ότι όταν πρόκειται να ληφθούν πρόσθετα ή νέα μέτρα πρόληψης, αυτά θα πρέπει να βελτιώνουν το επίπεδο προστασίας των εργαζομένων.
Τα μέτρα αυτά πρέπει να διατηρούνται σε καλή κατάσταση με επιθεωρήσεις, ελέγχους ή άλλες διοικητικές διαδικασίες.


ΒΗΜΑ 4: ΛΗΨΗ ΜΕΤΡΩΝ

Περιγράψτε τα μέτρα που πρέπει να πάρετε

Αν από το ΒΗΜΑ 3 βρείτε λοιπόν ότι κάτι χρειάζεται να γίνει, σχεδιάστε ένα κατάλογο ενεργειών, και δώστε προτεραιότητα σε κάθε εναπομένοντα κίνδυνο που είναι υψηλός ή/και σε αυτούς που μπορεί να επηρεάσουν πολλά άτομα.

Για να αναλάβετε δράση αναρωτηθείτε:

Η βελτίωση της ασφάλειας και της υγείας στις περισσότερες των περιπτώσεων δεν κοστίζει πολύ. Για παράδειγμα, τοποθετώντας έναν καθρέφτη σε μια επικίνδυνη τυφλή γωνία για να βοηθήσει την αποφυγή ατυχημάτων από οχήματα, ή τοποθετώντας ένα αντιολισθηρό υλικό σε σκαλοπάτια που γλιστρούν, είναι φθηνές προφυλάξεις αναλογιζόμενοι τις πηγές κινδύνου. Η αποτυχία όμως να πάρετε απλές προφυλάξεις μπορεί να σας κοστίσει πολύ περισσότερο αν συμβεί κάποιο ατύχημα. Ορισμένα προβλήματα δεν μπορούν να λυθούν άμεσα. Είναι πιθανόν ένα πρόγραμμα ιεράρχησης να πρέπει να συμπεριλάβει μέτρα που μπορούν να ληφθούν βραχυπρόθεσμα ως μέρος ενός σταδιακού προγράμματος για την εξάλειψη ή τη μείωση των κινδύνων μακροπρόθεσμα.

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι, εφόσον είναι δυνατόν, αποφάσεις τέτοιου είδους να λαμβάνονται κατά τη φάση του σχεδιασμού ή της απόκτησης νέων διεργασιών, εγκαταστάσεων, προϊόντων και διαδικασιών.

Κατά τον έλεγχο των κινδύνων και τον σχεδιασμό των μέτρων που πρέπει να λάβετε, εφαρμόστε τις παρακάτω αρχές, με την ακόλουθη σειρά εάν είναι δυνατόν:


ΒΗΜΑ 5: ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ - ΕΠΑΝΕΞΕΤΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ

 

Ελέγξτε την εκτίμησή σας και αναθεωρήστε την αν είναι απαραίτητο

Μετά τη λήψη των αναγκαίων μέτρων προστασίας και πρόληψης πρέπει να εξασφαλίζεται η παρακολούθηση των μέτρων αυτών έτσι ώστε να διατηρείται η αποτελεσματικότητα τους και να επιτυγχάνεται ο έλεγχος των κινδύνων.
Οι πληροφορίες που προκύπτουν από τις δραστηριότητες παρακολούθησης πρέπει να χρησιμοποιούνται για την επανεξέταση και αναθεώρηση της εκτίμησης κινδύνων.
Η εκτίμηση κινδύνων δεν πρέπει να είναι μια δραστηριότητα που γίνεται μια για πάντα. Η εκτίμηση πρέπει να επανεξετάζεται και να αναθεωρείται.
Μην τροποποιείτε όμως την εκτίμησή σας για κάθε ασήμαντη αλλαγή, ή ακόμη και για κάθε νέα εργασία, αλλά μόνο όταν μια νέα εργασία εισάγει σημαντικές νέες πηγές κινδύνου από μόνη της, οπότε στην περίπτωση αυτή να τις συνυπολογίσετε με την ακριβή τους επιρροή και να κάνετε ότι χρειάζεται για να παραμείνουν οι κίνδυνοι χαμηλοί.
Σε κάθε περίπτωση είναι καλό σαν πρακτική να αναθεωρείτε τακτικά την εκτίμησή σας για να βεβαιωθείτε ότι οι προφυλάξεις λειτουργούν ακόμη αποτελεσματικά.

Γιατί πρέπει να επανεξετάζεται και να αναθεωρείται η εκτίμηση κινδύνου

Ας μην ξεχνάτε: Η εκτίμηση του κινδύνου πρέπει να είναι ένα γραπτό κείμενο. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει για κάθε πηγή κινδύνου που καταγράφετε να ακολουθείτε τα πέντε βήματα.

Ακολουθεί ένα υπόδειγμα (σελ.15) που μπορεί να το βρείτε χρήσιμο σαν αναφορά, αλλά μπορείτε να δημιουργήσετε τις δικές σας φόρμες αν το προτιμάτε.

Κάποτε θα εγκαταστήσετε νέα μηχανήματα, ουσίες και διαδικασίες που μπορούν να οδηγήσουν σε νέες πηγές κινδύνου. Αν υπάρχει σημαντική διαφορά, κάντε προσθήκη στην εκτίμηση κινδύνου, ώστε να λάβετε υπόψη σας αυτές τις νέες πηγές κινδύνου.

Κρατήστε το αρχείο για μελλοντική αναφορά ή χρήση. Μπορεί να σας βοηθήσει αν κάποιος επιθεωρητής εργασίας σας ρωτήσει ποιες προφυλάξεις έχετε λάβει ή αν εμπλακείτε σε οποιαδήποτε νομική ενέργεια. Μπορεί επίσης να σας υπενθυμίζει να παρακολουθείτε ειδικές πηγές κινδύνου και προφυλάξεις. Παράλληλα σας βοηθάει να δείχνετε ότι έχετε προβεί σε όλες τις απαιτούμενες από τη νομοθεσία ενέργειες.

Για να κάνετε τα πράγματα ευκολότερα, μπορείτε να αναφέρεστε σε άλλα έγγραφα όπως τα βιβλία οδηγιών, τον εσωτερικό κανονισμό της επιχείρησης, τις οδηγίες των κατασκευαστών, τις διαδικασίες ασφάλειας και υγείας και τις διευθετήσεις σας γενικά για πυροπροστασία. Αυτά τα έγγραφα μπορεί να περιλαμβάνουν πηγές κινδύνου και προφυλάξεις. Δεν χρειάζεται να τα επαναλαμβάνετε όλα αυτά, και από σας εξαρτάται αν θα συνδυάσετε όλα τα έγγραφα ή θα τα κρατάτε χωριστά.

Οι εκτιμήσεις κινδύνου πρέπει να είναι κατάλληλες και επαρκείς: Πρέπει να μπορείτε να δείξετε ότι: